Poznat je poslovni mit iz vremena dot-coma prema kome, biti prvi na tržištu znači biti i najuspješniji igrač u budućnosti. Isti je dobrim dijelom zaslužan za ogromne financijske injekcije u biznise bez realnog tržišnog modela, a sve u cilju zauzimanja prve pozicije na samome startu trke. Nešto kasnije pokazaće se zla kob ovakvog načina pristupa poslu tokom druge polovina 90-ih. Paradoksalno je to da bloging, kao fenomen nastao neposredno nakon kraha dot-com, u osnovi funkcioniše upravo na ovom tržišnom principu.

New York Magazine ima odlično napisanu temu broja o blogovima, koja pristupom veoma podsjeća na kultne rane tekstove o poslovnom blogingu iz Wireda, tokom 2002-3. Naime oni su razradili temu rangiranja blogova sa aspekta čitanosti, nešto o čemu se dosta dugo neposredno priča u blogosferi. Za razliku od Amera koji po ugledu na njihov sistem školskih ocjena koriste rangiranje A, B, C, odatle su i najbolji blogovi oni sa tzv. A-liste, ja ću ovu podjelu jednostavno srpski prikazati kroz razrede: imamo prvorazredne, drugorazredne i trećerazredne blogove. Prema poslednjem istraživanjima, svake sekunde otvara se još jedan blog, odatle i problem kako se izboriti u tolikom sadržaju. Jedna od prepoznatljivih karakterstika kvalitetnih blogova jeste uska fokusiranost na tržišnu nišu, nešto što oglašivačima veoma odgovora. S druge strane, upravo ta niša stvara problem tržišne prepoznatljivosti.

Česta polazna tačke jeste “kad može on/ona [da bude popularan/na, pravi pare od bloginga, i sl.], zašto ne bih onda i ja”? Blog je vrlo jednostavno otvoriti, novi bloger koristi koncept koji je neki prvorazredni blog već uspješno razradio, blogingu posvećuje veliki dio svog dana (objavljuje nekoliko tekstova dnevno), koristi iste izvore kao i vodeći blogeri u niši, ima približno kvalitetan stil pisanja i recimo još neku određenu specifičnost prema kojoj se njegov blog razlikuje od konkuretskih. Broj čitalaca raste, dok u jednom trenutku (recimo nakon prva tri mjeseca) ne dostigne određenu tačku stagnacije koja se ponavlja iz mjeseca u mjesec i uprkos svim sličnostima sa blogom koji se imitira ili možda čak kvalitetom sadržaja koji je premašio isti, broj čitalaca novog bloga je znatno manji, iznosi tek između 10% i 25% u odnosu na broj čitalac prvorazrednog bloga? Zašto je to tako?

Prema Clayu Shirkyju koji proučava ovaj fenomen, odgovor ćemo naći u prirodnom zakonu jačeg, karakterističnom za većinu socijalnih sistema. Mali grupa ljudi posjeduje najveći procenat svjetskog kapitala, manji broj glumaca se pojavljuje u filmovima i zarađuje milionske iznose dok ostali konobarišu za život, uvijek su u manjini ljudi koji imaju više aktuelnih seksualnih partnera, u odnosu na preostalu veliku većinu koja praktikuje monogamiju. Odavde je jasno da u socijalnom sistemu kakva je blogosfera u okviru jedne tržišne niše imamo piramidu koja izgleda ovako: na vrhu se nalazi tek nekoliko prvorazrednih blogova koji čine elitu, zatim slijedi nešto veća lista drugorazrednih i zatim ogromna lista trećerazrednih blogova. O međusobnim odnosima u blogosferi, odnosno na neki način odnosima između ove tri klase, pisao sam vać ranije.

Iz gore napisanog se sada jasno vidi da je “first-move” od krucijalnog značaja za pozicioniranje u blogosferi i dovoljno je samo da pogledate vodeće blogere u nišama koje pratite. O dodatnim analizama i specifičnosti ovakvog funkcionisanja blogosfere čitajte u sledećem nastavku na ovu temu.