Nakon TIA modela u Informacionoj arhitekturi, odlučio sam da sa vama podijelim i neka moja razmišljanja o izgradnji uspješnog biznisa koja sam vizuelno sistematizovao u okviru modela koji je radno nazvan “Draem Business Model”. Kao tri ključna elementa u pravljenju pravog posla i izgradnji izvrsne kompanije vidim ideje (ideas), ljude (people) i tajming (timing), odnosno mjesto i vrijeme. Tom Peters i Nancy Austin su još 1985. definisali šemu organizacija prema “exellence” principu u vidu jednakostraničnog trougla na čijim stranama se nalaze tri elementa: ljudi, stalne inovacije i briga za potrošače. U unutrašnju upisanu kružnicu postavili su liderstvo (MBWA). Petnaestak godina kasnije u Funky Businessu autori ističu da se kompanija u osnovi sastoji od četiri komponente: kapitala, mašina i zgrada, ljudi i osnovne ideje.

Ljudi i ideje su dva osnovna gradivna elementa svakog uspješnog biznisa, koja se nalaze i u dva predhodno navedena modela. Za razliku od Petersa koji je liderstvo stavio u centar trougla, ja sam liderstvo i lidere prosto uključio u element ljudi. Bio sam skoro u jednoj fabrici i definitvno shvatio da u eri gdje je mozak glavno oruđe, faktor mašina i zgrada postaje manje bitan i prosto se može sa svim ostalim uvrstiti pod kapital. Možda će neko smatrati za svetogrđe što sam elemenat kapitala potpuno izuzeo iz modela, ali moje neko razmišljanje jeste da kada se nađu pravi ljudi i prave ideje u pravom tajmingu, kapital dolazi sam po sebi. Ukoliko postoj ideje i ljudi, a kapital je nemoguće pronaći, onda pričamo o pogrešnom prostoru i vremenu, odnosno elementu tajming.

Poslednja odluka je bila šta staviti u centar presjeka tri kruga: proizvod (product) ili potrošača (customer)? Kome dati prednost? Proizvodi su evolirali u brendove, zatim u superbrendove, odnosno lovemarks. S druge strane, potrošač je centar univerzuma svake današnje profitabilne kompanije. I onda su mi najednom sinule riječi Gian Luigi Longinotti Buitonija koji kaže sledeće: “San je kompletan momenat u životu klijenta. Promovišite san, a ne proizvod”. Zlobnici će reći, možda je njemu kao glavnom prodavcu Ferrarija u Americi bilo lako da kaže “prodajte san”, ali moja diskusija o najtežoj stvari na svijetu (prodaji) sa nekim ljudima je u nekoliko slučajeva na kraju završila na terminu san (dream). Čitajući izvode iz novije menadžment literature i prvenstveno prateći slajdove Toma Petersa došao sam do zaključka da su snovi ono što povezuje proizvod i potrošača. Možda san zvuči kao kliše, ali je trenutno ponajbolji izraz koji ilustruje ono što sam zamislio i za nijansu je bolji od izraza kao što su doživljaj (experience) ili avantura (adventure). Čak sam inicijalno mislio da u radnom imenu koristim izvorno “san” umjesto “dream”, ali je problem u terminu “san” što je odomaćen u japanskom jeziku gdje znači nešto totalno drugo.

Pozivam vas da pogledate i prokomentarišete ovo moje, da se izrazim tako, sistematizovano razmišljanje. Ukoliko imate saznanja da od ranije egzistira sličan model, obznanite.