Marketing remix
Marketing mix slovi za najpoznatiji model u marketingu koji je Neil H. Borden predstavio 1965. godine, a sudeći prema Wikipediji, samu frazu Borden koristi još od 1949-te. U konstrukciji marketing mixa tradicionalno se koriste čuvena četiri elementa, tzv. 4P – product, price, place, promotion, koji je originalno osmislio Jerome McCarthy 1960. godine. Od te 1960-te kada je originalno nastao pa sve do danas, poslednjih podeset godina konstatno se diskutuje o tome da li je 4P zastario u datom trenutku, da li ga je potrebno proširiti novim elementima, da li originalno značenje 4P treba zamjeniti novim datom vremenu primjerenijim riječima, itd. Prečesto srećem ljude koji negiraju tradicionalno 4P i odlučuju se za jedno od sledećih proširenja. Prvo je kao 5P dodan elemenat “people”. 1981. Booms i Bitner 4P proširuju na 7P uz već spomenuti “people”, dodajući “process” i “physical evidence”. Ovdje reinženjering ne prestaje, pa tako marketing teroristi dodaju elemente u marketing mix kao što su “partners”, “packaging” ili bilo koju drugu zanimljivu i aktuelnu riječ koja počinje na slovo P.
Prema poslednjoj Kotlerovoj knjizi iz 2005. godine, čini se da su svi u pravu. Kotler tu na čuveno pitanje “treba li nam novi marketing mix” kaže da se Bordenov originalni mix sastojao od 14 elemenata, a ne od McCarthyjevih 4P i da je pravo pitanje nije “koji alati sačinjavaju marketing mix” nego “koji su alati važniji u marketing mixu”. Robert Lauterborn je 1990. je marketing mix transformisao ka potrošačima, kreirajući model 4C – customer solution (ex-product), cost to the customer (ex-price), convenience (ex-place) i communication (ex-promotion).
Poslednji model na koji sam naišao predstavljen je prije mjesec dana i razvili su ga John Sviokla i Antony Paoni. Kao i u prethodnih pedeset godina cilj i ovog modela je da odgovori na prepreke i promjene modernog doba pomoću novih elemenata u marketing mixu: presence (ex-place), persuasion (ex-promotion), preference (ex-positioning), price dynamic (ex-price static) i personalisation (ex-product). Naravno i Srbi su imali svoje učešće u modifikovanju 4P modela, pa je u srpskim marketinškim krugovima tokom burnih 90-ih skovana marketing mix šala na račun aktuelnog stanja tog vremena: 4P – pištolj, plavuša, pejdžer i Pajero.
7 May 2006 |
